Useless

In een interview met Tony Rayns stelde Jia Zhang-ke vast: ‘Als ik een fictiefilm maak, probeer ik gewoonlijk een bepaalde objectiviteit te handhaven bij het portretteren van de personages in hun omgeving. Maar als ik een documentaire maak, wil ik het ‘drama’ vastleggen dat inherent is aan de realiteit – dan wil ik mijn subjectieve indrukken op zorgvuldige wijze uitdrukken.’
Net als in zijn films Dong en Still Life brengt Jia in zijn nieuwste documentaire zeer verschillende werelden samen die toch, al dan niet vrijwillig, met elkaar verbonden zijn. Useless, een film over mode en kledingproductie anno 2007, onderzoekt de condition humaine in het hedendaagse China aan de hand van drie plaatsen die met deze overweldigend grote Chinese industrietak te maken hebben.
Jia’s stijl is zeer weloverwogen. Elke scène is duidelijk geconcipieerd om het inherente drama zo natuurlijk én indringend mogelijk in beeld te krijgen. De regisseur zet een klein naaiatelier tegenover een immense productiehal waar aan de lopende band slechts met winstbejag wordt geproduceerd. Traditie staat tegenover industrialisering, en deze tegenstelling wordt nog versterkt door Jia’s portret van de ontwerpster Ma Ke, die in Parijs met haar door de geschiedenis en filosofie beïnvloede ontwerpen het grote vergeten een halt toe wil roepen. De regisseur voegt hier zijn documentaire statement tegen de ongebreidelde exploitatie van mensen en natuurlijke bronnen aan toe.