Yang Ban Xi – De 8 modelwerken

Een van de oekazes ten tijde van de Culturele Revolutie gold de traditionele Chinese opera. Mao Zedongs echtgenote Jiang Qing was een weinig getalenteerd actrice, maar effectief politica: ze was de drijvende kracht achter de Yang Ban Xi, oftewel revolutionaire modelopera’s, filmische propaganda die de revisionistisch geachte Chinese opera moest vervangen. Het wereldbeeld van deze in Technicolor en Panorama View gedraaide films was eenvoudig: vrolijke, gezonde landarbeiders en soldaten versus duistere loensende landeigenaren en andere antirevolutionairen. Jarenlang waren de acht hoogtepunten in dit genre – de zogenaamde acht modelwerken – het enige filmvertier voor een hele generatie. Na de val van de Bende van Vier vielen niet alleen de Yang Ban Xi in ongenade, maar ook de acteurs, zangers en dansers die tien jaar lang onvoorstelbaar beroemd waren geweest. Wat hen restte, was een anoniem bestaan als toneelveger. Sinds kort kunnen Chinezen de Yang Ban Xi weer meer waarderen. De oudere generatie uit nostalgie, en onder jongeren staan de films te boek als hip, campy en vrolijk. Zonder de tragedie die de Culturele Revolutie was te ontkennen kijkt Yuen, die als vijfjarig meisje uit Hongkong naar Amsterdam kwam, met geamuseerde blik naar de opera’s. Met vele fraaie fragmenten, interviews en hedendaagse opvoeringen wordt de geschiedenis van de Yang Ban Xi verteld. Daarmee biedt Yuens film vooral ook een ontmythologiserende kijk op het moderne China en haar opbloeiende culturele leven. (GT)