Typische Wiseman-film waarin door middel van langdurige observatie een beeld wordt gegeven van een instituut, in dit geval een in het landelijke Michigan gelegen klooster. De film laat in het midden om welk klooster het precies gaat. De titel, Essene, verwijst naar de naam van een sekte uit de voorchristelijke tijd die in armoede leefde en zich sterk met ceremonies en rituelen bezighield. Wiseman volgde de monniken in hun dagelijkse vrome en praktische bezigheden. Er ontstaat een beeld van het gemeenschapsleven, maar de filmmaker weet uit de groep ook enkele individuen te isoleren. Hij was op zoek naar de momenten waarin de enkeling in conflict komt met de gemeenschap of met de wetten ervan. De nadruk op het ascetische en het isolement staat op gespannen voet met de van buiten binnendringende moderne tijd.
