Pókháló

Ook Imre Mihályfi behoort tot de groep Hongaarse cineasten die zich nauw betrokken voelen bij hun samenleving. Spinneweb is weliswaar een speelfilm (met echte acteurs), maar hij is gemaakt naar de roman Spinneweb van Erzsébet Galgóczi, vermaarde sociografie, gespecialiseerd in de problemen van de Hongaarse dorpsgemeenschappen; en die roman verwerkt weer authentieke gebeurtenissen.
Géza Niklai, voorzitter van een landbouw coöperatie, wordt op een dag erop attent gemaakt dat zijn agronoom, Deczki, veel meer vis naar de stad laat vervoeren dan op zijn vrachtbrief genoteerd staat. De politie wordt gewaarschuwd. Men houdt Deczki’s vrachtwagen aan. Er is hier duidelijk sprake van fraude. De agronoom verweert zich door te zeggen dat het hier om een ‘relatiegeschenk’ gaat, bestemd voor de gemeentelijke autoriteiten. Grote heren moet je tenslotte te vriend houden…Niklai veroordeelt deze feodale houding. Een bloeiende coöperatie als de hunne heeft geen gekochte steun en voorspraak van bovenaf nodig! Hard werken en eerlijkheid zijn de beste waarborgen voor succes! Niklai wil volstaan met een berisping, maar de merderheid van de leden van de coöperatie eist het vertrek van de agronoom. Nu treedt de machinerie van de stadsautoriteiten in werking: ooit hebben zij de coöperatie de agronoom opgedrongen, terwijl hij eigenlijk democratisch benoemd had horen te worden. Rechtstreeks kunnen ze niet ingrijpen om het ontslag ingetrokken te krijgen, want dan verraden ze zichzelf. Dus zijn de enige middelen die de heren kunnen aanwenden; belastende artikelen in de krant, verdachtmakingen, een plotselinge kascontrole (waarbij de betalingsbewijzen gestolen worden) en algehele inspectie, precies in de drukste oogstperiode, zodat de boeren in hun werk opgehouden worden en er een schade ontstaat die in de duizenden loopt. Voor dit alles kan Niklai dan verantwoordelijk worden gesteld…Als Niklai de ontslagen agronoom verzoekt de heksenjacht stop te zetten is het al te laat. Het blijkt dat de districtambtenaar die destijds achter de schermen voor de aanstelling van Deczki gezorgd had dit alleen deed om later diens baan te kunnen inpikken. Het moment lijkt nu gekomen: Niklai’s ‘schuld’ is onomstotelijk bewezen, de coöperatie zit met zware verliezen, hij is dus niet geschikt voor zijn functie en moet verdwijnen. Ex-agronoom Deczki wordt de nieuwe voorzitter. Hij is nu moreel verplicht om zijn weldoener, de slimme districtsambtenaar, wederom ‘geheel democratisch’ tot agronoom te benoemen.
Het Spinneweb heeft zich gesloten. Aan het eind van de film wordt opieuw vis vervoerd. En weer is er een beetje teveel…
-Erika Dedinsky