Wanneer een jonge, onafhankelijke regisseur een film wil maken over een historisch bloedbad, leert ze dat het oproepen van geesten uit een gewelddadig verleden niet zonder consequenties blijft. Een gelaagde essayfilm, die tegelijkertijd de bijna vergeten de geschiedenis van vrouwelijke filmmakers in de Filipijnse cinema van de jaren veertig en vijftig blootlegt.
Waar te beginnen met dit uiterst veelzijdige werk? Misschien met Sari Dalena’s eerste lange film, Memories of a Forgotten War (co-regie Camilla Benolirao Griggers, 2001), een essay over de Filipijns-Amerikaanse oorlog als blauwdruk voor de meeste gewapende conflicten in de twintigste eeuw (IFFR 2010).
Je zou Cinemartyrs kunnen omschrijven als een metafilm over the making of Dalena’s debuut en de lessen die ze leerde: over het oproepen van een verleden vol bloed en leed, en over het filmen van genocides met een minimaal budget. In deze verhaallijn verweeft Dalena verschillende andere ideeën met haar onderzoek naar de vrouwelijke filmgeschiedenis in de hoogtijdagen van de lokale filmindustrie, toen ondergewaardeerde regisseurs –en sleutelfiguren – Susana de Guzman en Consuelo Osorio hit na hit maakten en onverwachte subversieve ingrediënten toevoegden aan populaire genres. Dit alles leidt tot de vraag: waarom vergeten we, en hoe?