Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker

Een absurdistisch mozaïek van zaken die veel mannen in hun leven tegenkomen. Dat is misschien wel de beste omschrijving van de eerste lange film van de Nederlandse regisseur Daan Bakker (1979). Een debuut dat meteen goed is voor een Tiger-nominatie.

Door: Sophie van Leeuwen & Pieter-Bas van Wiechen

Nerveus

Wat zenuwachtig loopt Daan Bakker door de vergaderruimte van Pupkin Film in Amsterdam. Het is net alsof hij hier liever niet wil zijn. Hij kijkt op zijn telefoon, verlegt zijn sleutel en loopt dan weer naar het raam om naar buiten te kijken.

Vanwaar de onrust?
Daan kijkt me aan en geeft dan toe: "Op een lokale krant na, ben ik nog nooit geïnterviewd. Ik ging toen vragen beantwoorden waar ik het antwoord niet op wist en ik kwam niet zo goed uit mijn woorden." Wie als enige Nederlander dit jaar genomineerd is voor de IFFR Tiger Award moet eraan geloven: na mij staan zowel Het Parool, NRC Handelsblad en De Volkskrant te trappelen om dit nieuwe talent te spreken. Probeer mij maar uit, grap ik en we gaan aan de slag.

Prijzen

Bakker groeide op in Harderwijk en wist al op jonge leeftijd dat hij filmmaker wilde worden. Toch begon hij aan twee andere studies voor hij een toelating deed voor de filmacademie. Hij draaide "een beetje om de brij heen", zoals hij het zelf zegt. Eerst schreef hij zich in bij film- en televisiewetenschappen. Toen dat toch niets was studeerde hij een tijdje voor zelfstandig theatermaker, Een stap in de goede richting maar het was niet genoeg. "Die studies hebben mij veel gebracht. Ik ga nog steeds vaak naar het theater. Dat inspireert me enorm, in het theater hebben makers en publiek een hele duidelijke afspraak: we doen alsof. Daardoor kunnen in het theater extremere dingen. Als ik voor film schrijf probeer ik de poëtische waarheid die het theater heeft ook te benaderen."

Een jaar of vijfentwintig was Daan toen hij eindelijk toelating deed bij de filmacademie. Wat volgde was geen snelle carrière maar eerder een bijna bedachtzaam pad. Eerst twee korte films Jacco's Film en Bukowski die beiden al in de prijzen vielen. Daarna werkte hij vooral aan de zijlijn mee aan films van anderen. "Ik dacht mee en schreef scripts. Pas toen ik twee jaar geleden in Rotterdam rondliep, wilde ik weer een eigen film maken. Ik heb toen meegedaan aan de oversteek, een project waarin jonge filmmakers een stap verder kunnen zetten, en werd geselecteerd. Gelukkig kenden ze me nog. Het resultaat daarvan is nu te zien op het IFFR."

  • Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker
  • Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker
  • Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker
  • Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker
  • Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker
  • Tiger #5: Quality Time - Daan Bakker

Absurdisme

Quality Time, de eerste lange film van Bakker, bestaat uit vijf losse delen die je ook los van elkaar zou kunnen zien. "Aanvankelijk had ik het plan om een lange film te maken. Het idee was dat een man de hoofdrol zou spelen maar steeds als het personage zich door moest ontwikkelen, had ik daar moeite mee."

"Uiteindelijk ben ik even gestopt met die grote lijn en ging ik op intuïtie scènes schrijven. Ik hou van korte films, je kunt er te gekke dingen in doen. Absurdisme leent zich niet zo goed voor lange bogen. Toch hoop ik dat de losse delen samen een geheel vormen en dat ze elkaar wel nodig hebben." Als filmmaker gaat Daan Bakker regelmatig tamelijk ver. Dialogen worden in het eerste deel van de film zelfs geabstraheerd tot schematische vertoningen. "Als ik een film zowel schrijf als regisseer, zoek ik graag naar de grenzen van het medium", verduidelijkt Bakker zijn keuzes. "Ik leg onder een vergrootglas wat er gebeurt."

Op het Nederlands Filmfestival in Utrecht sprak Bakker ooit met de bekende Nederlandse regisseur Jos Stelling. Hij had zijn korte film gezien en hij vond hem goed omdat de spanning goed was. "Film gaat volgens Stelling uiteindelijk om de spanning tussen de acteurs." Bakker onderzoekt die spanning door dingen weg te laten. Intonatie, gezichtsuitdrukkingen, de acteurs zelf. Bij het eerste deel van de film is vrijwel alles verdwenen, behalve de positie van de personages. "Ik wil een afstand creëren waardoor de kijker er zelf wat van kan maken. Ik hoop dat het publiek door het begin zo uit het lood geslagen is dat het open staat voor de rest."

Tof

Gelukkig treft Bakker op het IFFR een een publiek dat veel aankan. "Ik vind het IFFR een bijzonder tof festival omdat je er dingen tegenkomt die je elders niet ziet. Soms zelfs zo bijzonder dat je denkt: wat moet ik hier mee? Maar het is een mooi compliment om genomineerd te zijn voor een Tiger Award." Dan verschijnt er een hoofd om de hoek van de deur. De volgende journalist staat al klaar om met Bakker te praten.

Lees meer

Quality Time Tiger Talk #5: Quality Time