IFFR KINO #6: Tokyo Drifter

IFFR KINO staat woensdag 5 april in het teken van de visionaire meester van de Japanse B-film, de in februari overleden Suzuki Seijun (1923-2017). Op het programma: zijn overrompelend stilistische hoogstandje Tokyo Drifter (1966).

Als zijn baas besluit de georganiseerde misdaad de rug toe te keren, wordt yakuzalid Tetsuya Hondo benaderd door een rivaliserende bende die hem wil inlijven. Hondo, trouw aan zijn oude werkgever, slaat het aanbod af, met gevolg dat hij binnen no time op de hielen wordt gezeten door een rits aan huurmoordenaars.

De plot van Suzuki’s meesterwerk mag dan misschien flinterdun ogen, de invulling die hij in Tokyo Drifter aan het uitgekauwde yakuzagenre geeft, is fenomenaal. De film serveert een cocktail aan genres, lapt alle regels van logica en continuïteit ongegeneerd aan zijn laars, en dompelt je onder in een weergaloze explosie van kleur en stijl. Tokyo Drifter is een kunstwerk zoals je het zelden ziet. En Tetsuya Hondo, gehuld in poederblauw pak en hagelwitte schoenen, badass gangster en troubadour ineen, is een onwaarschijnlijke held.

De onnavolgbare Suzuki werkte het eerste deel van zijn carrière voor de Japanse filmstudio Nikkatsu, waar hij geacht werd vier genrefilms per jaar af te leveren. Gefrustreerd door de conventies die de studio hem oplegde, begon hij steeds meer buiten de lijntjes te kleuren. Suzuki wilde meer dan een simpel verhaal vertellen. Hij wilde zijn publiek entertainen door steeds de grenzen van het filmmedium op te rekken. Het werd hem door de studio niet in dank afgenomen. Het excessieve Tokyo Drifter was samen met het daarop volgende al even surrealistische Branded to Kill (1967) reden hem te ontslaan. Te onbegrijpelijk, aldus de directie van de studio. Een slepende rechtszaak volgde, en tien jaar lang werd het hem belemmerd films te maken.

Suzuki week uit naar televisie. Pas met Zigeunerweisen (1980) kreeg hij de (internationale) erkenning die hij verdiende. Inmiddels worden de films uit zijn Nikkatsu-periode, en in het bijzonder Tokyo Drifter en Branded to Kill, tot de hoogtepunten van de Japanse New Wave gerekend. Filmmakers als John Woo, Wong Kar-wai, Quentin Tarantino, Baz Luhrmann en Nicolas Winding Refn lieten zich overduidelijk door hem beïnvloeden. IFFR wijdde in 1991 een uitgebreid retrospectief aan het vroege werk van Suzuki, en ook zijn latere films, Pistol Opera (2002), een remake van Branded to Kill, maar nu met een vrouw in de hoofdrol, en Princess Racoon (2005), zijn laatste film, waren op IFFR te zien.

Tokyo Drifter wordt ingeleid door filmcriticus en kenner van de Japanse cinema Tom Mes, die de film en regisseur Suzuki Seijun binnen de context van de Japanse genrecinema van de jaren zestig zal plaatsen. De geboren Rotterdammer was vijftien jaar lang het brein achter Midnight Eye, de toonaangevende website over Japanse film. Hij schreef boeken over onder meer regisseurs Miike Takashi en Tsukamoto Shinya, publiceerde in o.a. De Filmkrant, Sight & Sound en Film Comment en was op IFFR actief als inleider en Q&A-presentator. Hij ontmoette en interviewde Suzuki Seijun meerdere malen.

Tokyo Drifter

Lees meer

IFFR-films in de bioscoop Lees alle berichten