Interviews

'Verwende bourgeois kinderen hadden dit niet kunnen spelen'

De Zweedse acteur Stellan Skarsgård bouwde een flinke carrière in Hollywood op, met als voorlopig hoogtepunt de kaskraker Mamma Mia!. Op het IFFR is hij te zien in de Noorse film King of Devil’s Island, als directeur van Bastøy, het gevangeniseiland voor jongeren waar in 915 een opstand plaatsvond.

Het verhaal dat de film toont is waargebeurd. ‘Ik had er nog nooit over gehoord, maar in Noorwegen is het zeer bekend. Alle kinderen in Noorwegen werden er bang mee gemaakt: als je stout bent moet je naar Bastøy!’ Nederlandse kijkers kennen het eiland wellicht uit de recente documentaire Bastøy van Michel Kapteijns. ‘Het wordt nog steeds gebruikt als gevangenis,’ legt Skarsgård uit, ‘maar tegenwoordig is het een soort open, ecologische gevangenis. Een ecologische gevangenis! Dat is een beetje als worden opgehangen met Fair Tradetouw. We konden niet op het echte eiland draaien, het is teveel veranderd – het is te ecologisch! De film is dan ook grotendeels opgenomen op een zeer on-ecologische plek, in Estland.’

Onder leiding van de nieuw gearriveerde Erling vechten de jongeren tegen de leiding van het eiland dat met harde hand bestierd wordt. ‘Het is een genrefilm, een ontsnappingsfilm zoals The Great Escape, maar je wilt de clichés vermijden. Mijn karakter heeft de functie van onderdrukker, daar kom je niet omheen. Maar ik wil niet blijven steken in ‘good guys’ en ‘bad guys’, zoals dat in veel Hollywoodfilms gebeurt, want zo zijn mensen niet. Ik zag deze directeur als een man met de ambitie om humaner te zijn, maar wel binnen de grenzen van een systeem dat zoiets maar voor een klein deel toestaat. Men dacht in die tijd nog in termen van raciale biologie en criminele fysiologie. Het intellectuele klimaat was nog niet zo ontwikkeld als het nu is – al hebben we nog een lange weg te gaan!’ De groep jongens die in het verhaal centraal staat wordt gespeeld door amateurs, die zelf veelal een even getroebleerde achtergrond hebben als de karakters die zij vertolken. ‘Dat is een ander verhaal dan de gebruikelijke bourgeois-kinderen met theaterambities. Amateurs kunnen als acteur op het toneel niet uit de voeten, dat vereist teveel techniek, maar voor de camera kan het fantastisch werken. Deze jongens wisten totaal niets van acteren, maar door de vergelijkbare achtergrond hebben ze een blik in hun ogen die een verwend acteerkind nooit zou kunnen nadoen.’ (JB)

The King of Devil’s Island – Marius Holst
Wo 2 14:30 (Oude) Luxor
Do 3 9:30 PA7