Verhalen

Tiger Talk #4 - Muayad & Rami Alayan

Even stonden ze oog in oog met elkaar, de acteurs van The Reports on Sarah and Saleem en de Palestijnse politie. Die was op volle sterkte uitgerukt, ze hadden begrepen dat er iets mis was. Een gesprek over de complexiteit van filmen en leven in Jeruzalem.

Kun je complexer samenleven dan in Jeruzalem? Waarschijnlijk niet. In The Reports on Sarah and Saleem hebben Sarah, een Israëlische caféhouder, en Saleem, een Palestijnse broodbezorger, een buitenechtelijke affaire. Daarmee krijgen ze niet alleen hun familie op hun dak, maar ook de inlichtingendiensten van beide kanten. Want wie zegt dat hun affaire om passie draait en niet om spionage? 

Veel gedoe
Net als de verhouding van Sarah en Saleem is ook een film opnemen in Israël en de Palestijnse gebieden niet makkelijk, vertellen de broers Muayad (1985) en Rami Alayan (1979). “Onafhankelijke filmmakers hebben het altijd wel moeilijk, maar hier is het nog tien keer lastiger”, aldus producent Rami. De broers schoten hun film in Bethlehem en West- en Oost-Jeruzalem. De acteurs komen uit beide gebieden.

Bij het casten waren niet alleen de acteerprestaties belangrijk. “Mensen moeten echt onderdeel willen zijn van de ervaring om zo'n film te maken”, legt filmmaker Muayad uit. “Ook moeten ze politiek gezien enigszins op dezelfde planeet zitten, anders werkt het niet.”

Het leverde de broers veel extra gedoe op, want voor elk gebied gelden weer andere regels en moeten andere vergunningen worden aangevraagd. Omdat niet iedereen overal bij kon zijn, was een deel van de crew dubbel bezet. Muayad: “We moesten ons schema bijna elke dag aanpassen, omdat bepaalde gebieden waren afgesloten of onbereikbaar waren.”

Op een dag ging het goed mis, vertellen de broers. Ze kunnen er nu om lachen. Ze draaiden een scène met de hele ploeg in Oost-Jeruzalem, met nogal wat acteurs in leger- en politie-uniform. De Alayans hadden alle vergunningen, maar de Palestijnse politie rukte toch in vol ornaat uit omdat ze hadden gehoord dat er iets gaande was. “Het kostte ons een hele dag om hen duidelijk te maken dat we toch echt een film aan het maken waren.”

Onze grootouders werden eigenlijk vluchtelingen aan de andere kant van de stad” – Muayad Alayan

Huis van oma
De broers groeiden op in Oost-Jeruzalem, maar hun grootouders woonden nog in het westen van de stad, voordat in 1948 de staat Israël werd uitgeroepen en alleen het oosten van de stad bij dat land werd getrokken kwam. “Onze grootouders werden eigenlijk vluchtelingen aan de andere kant van de stad”, vertelt Muayad.

“Toen we rond mijn achtste onze eerste videocamera kregen, bezochten we met mijn grootmoeder de ruïnes van haar oude huis. In het filmpje vertelt zij hoe het huis eruitzag. De montage liet ze zien aan iedereen die bij haar op bezoek kwam. Ze kreeg door die film haar huis een beetje terug. Ik begreep toen hoe groot de impact van film kan zijn.”

Met diezelfde camera begonnen de twee broers filmpjes te maken, eerst grapjes zoals verdwijntrucs, maar al snel werd het meer. Inmiddels hebben ze een paar korte films, een documentaire en een lange speelfilm op hun palmares staan. The Reports on Sarah and Saleem is hun tweede speelfilm.

De twee broers maakten alle films tot nu toe samen, al hebben ze niet bij elke film precies dezelfde rol. De productie is meestal in handen van beiden, wie schrijft en regisseert wisselt. “Deze film schreef ik en regisseerde Muayad”, vertelt Rami.

  • Still: The Reports on Sarah and Saleem

  • Still: The Reports on Sarah and Saleem

  • Still: The Reports on Sarah and Saleem

  • Still: The Reports on Sarah and Saleem

Gevaarlijke periode
De inspiratie voor het liefdesdrama in The Reports on Sarah and Saleem haalden de broersuit hun eigen tienerjaren. Ze groeiden op in Oost-Jeruzalem tijdens de Tweede Intifada, waarin de vijandigheden oplaaiden. Net als de meeste Palestijnen uit Oost-Jeruzalem vonden ook de broers hun eerste baantje in het westen van de stad, een gebied waar ze anders niet mochten komen.

“Je belandde in een totaal andere wereld”, zegt Muayad. “We kwamen voor het eerst in contact met Israëliërs. Vrienden van mij kregen zelfs relaties met Israëlische meisjes. Maar tegelijkertijd was het een heel gevaarlijke periode. Het Israëlische leger deed veel invallen bij Palestijnse instellingen en nam daar allerhande documenten mee.”

Gevolg was dat veel Palestijnen werden opgepakt. En lang niet altijd met een geldige reden. Zo zaten er ook veel persoonsverwisselingen tussen. Ook Muayads aardrijkskundeleraar werd opgepakt, herinnert hij zich, terwijl die alleen maar kaarten had gemaakt voor de Palestijnse overheid.

De gebeurtenissen uit deze periode vormen de achtergrond van de film. Maar het conflict heeft geen hoofdrol. “Onze strategie is een universeel verhaal vertellen waarbij de locatie bepaalt wat er gebeurt”, vertelt Rami. “Onze wereld is Palestina, dus heeft ons overspelverhaal te maken met de situatie daar. Wij zien het als een uitdaging films te maken die wel ergens over gaan, zonder dat ze heel politiek worden.” 

IFFR in balans
Beide broers waren al eerder op IFFR met Love, Theft and Other Entanglements en als onderdeel van Cinemart en het lab. “Wat International Filmfestival Rotterdam zo goed maakt is dat het precies de goede maat heeft voor een filmfestival. Het is groot maar niet zo groot als bijvoorbeeld Berlijn”, zegt Muayad. “Dat heeft tot gevolg iedereen er wel is maar dat het minder hectisch is.”

“Er is meer interactie tussen publiek, maker en andere mensen uit de filmwereld”, zegt Rami. “Zo ontstaat er een goede balans tussen de zakelijke kant van de filmindustrie en de artistieke kant.”

 

Photo in header: Tekst: Sophie van Leeuwen & Pieter-Bas van Wiechen