Interviews

Smartphones zijn het verlengde van onze zintuigen

Een film maken zonder achter je bureau vandaan te komen en zonder ook maar een camera vast te houden. Klinkt absurd? Het is wel hoe Zhu Shengze Present.Perfect. maakte. Draaien met een crew is ook helemaal niet nodig in een wereld waarin een ster in zijn eigen liveshow is.

Ze praten openhartig in de camera, alsof er niets met ze aan de hand is. De man met het zwaar gehavende gezicht als gevolg van een brandongeval, de jongen met de onvolgroeide ledematen, de volwassen man die er nog steeds uitziet als een jongen van twaalf.

Livestreaming is voor veel mensen een manier om wel op een normale manier met anderen in contact te komen.” – Zhu Shengze

Livestreaming is hot in China. Vooral op het platteland zenden tienduizenden Chinezen beelden van hun leven dagelijks uit op internet. Vaak zonder dat het echt boeiend is. “In de grote steden is veel te doen en hebben mensen vaak een groot netwerk van vrienden om zich heen”, legt Zhu Shengze uit. Ze vertelt over haar film Present.Perfect.. “De wereld daarbuiten is veel kleiner, veel van de 'streamers' werken zes dagen in de week in een fabriek en hebben niet eens tijd voor hun kinderen. Door live uit te zenden kunnen deze mensen toch een beetje ster zijn.”

Het sterrendom dat we te zien krijgen in de film is bevreemdend. Een danser vertoont zijn kunsten op straat voor een motor met tientallen camera's van verschillende streamingplatforms. Zijn publiek lijkt meer geïnteresseerd in de hoeveelheid telefoons dan in zijn bewegingen. Een andere vrouw streamt tijdens haar monotone werk in een textielfabriek gewoon door, alsof het bij haar baan hoort.

“Ik was enorm verrast door de intieme zaken die mensen online delen”, vertelt Zhu. “Ze hebben meestal een artiestennaam en vertellen je niet precies waar ze zijn. Maar toch: in principe kan iedereen het zien.”

Zhu Shengze raakte gefascineerd door deze gestreamde werkelijkheid. Ze zocht excentrieke en bijzondere mensen op en nam ze op. “Veel van de mensen die ik gekozen heb, zijn eenzaam doordat er iets met hen aan de hand is. Veel mensen schrikken op straat van ze. Het internet biedt ze de mogelijkheid met mensen te praten en zichzelf te zijn. Ze kunnen hier makkelijker met mensen in contact treden dan in de buitenwereld en ze vinden er steun en begrip.”

Reizen vanuit je bureaustoel

Zhu heeft er nog vierkante ogen van. Op de knipperende en ronkende harde schijven op haar bureau staat niet minder dan achthonderd uur aan streams. En dan telt ze de research niet eens mee. Ze zette voor de film geen stap buiten de deur. Alle mensen die we te zien krijgen wisten op het moment dat ze de camera inkeken ook niet dat ze gefilmd werden.

Present.Perfect. is dan ook meer een documentaire dan een speelfilm. “Ik vind het daarom bijzonder dat het IFFR mij heeft genomineerd voor een Tiger”, vertelt Zhu via de beeldtelefoon. Ze zit in Chicago, waar ze de hele film heeft gemaakt. Tussen de harde schijven.

Smartphones en tablets zijn het verlengde van onze ledematen en zintuigen geworden.” – Zhu Shengze

Zhu woont sinds haar twintiger jaren in de Verenigde Staten, ver van haar geboorteland China. “In die zin speelt ook een groot deel van mijn leven zich op internet af”, legt ze uit. “Ik hou ook via het beeldscherm contact met mijn familie en vrienden in China. Ook volg ik de ontwikkelingen daar via het net. Voor deze film ben ik digitaal op plaatsten in China geweest die ik totaal niet kende.”

Als het maken van Present.Perfect. haar iets heeft geleerd? “Smartphones en tablets zijn het verlengde van onze ledematen en zintuigen geworden.”

Photo in header: Still: Present. Perfect.