Verhalen

Signals: What the F?! - Een inleiding door programmeur Bianca Taal

Insecten, heiligdommen van de man, vampieren en andere feministische ideeën

Feminisme van nu: een trend, een levensstijl en een beweging. Gelijkheid voor vrouwen is een veelbesproken onderwerp - nu misschien wel meer dan ooit tevoren. De vrouwen die juist dat bepleiten, boegbeelden van het feminisme, dringen nu door in alle hoeken en gaten van de popcultuur. Maar ook aanklachten tegen de onderrepresentatie van vrouwen in Hollywood zijn aan de orde van de dag. Op politiek en maatschappelijk niveau waren er onlangs toespraken in de VN, summits over huiselijk en seksueel geweld en een winnares van de Nobelprijs voor de Vrede. Ineens is het niet langer eng om het 'F-Woord' hardop te zeggen. En gelukkig maar! 

Tegelijk is het misschien ook wel makkelijker dan ooit om als feminist op te staan; een selfie met een t-shirt met opschrift 'this is what a feminist looks like', een hashtag, een repost van een artikel op Facebook. Het maakt ook niet uit dat je niet meteen op elk dilemma een antwoord hebt. Jíj bent feminist en je hebt je eigen mening.

Good for her! Not for me.

Met zo veel mensen die zichzelf met een druk op de knop feminist noemen, zijn de interpretaties dan ook heel divers. Al die individuele visies en uitingen over wat feminisme is, geven een geheel eigen discours. Natuurlijk gaat feminisme over gelijkheid. Maar wat die gelijkheid dan betekent, dat is waar vaak de verwarring ontstaat. Discussies in kranten, op tv en bovenal op internet, barstten los over wie wat over feminisme heeft gezegd. En over wie zichzelf feminist noemt en of diegene zichzelf dan ook wel echt zo mag noemen. 'Want mijn feminisme ziet het toch anders'. Moeten vrouwen gered worden? Is het de schuld van mannen? Ben je afvallige als je besluit niet te werken maar voor je gezin te zorgen? Al is dit een legitieme discussie, en is de verwarring soms ook grappig, verrassend en/of tegenstrijdig, ideeën over feminisme blijven in ieder geval met elk nieuw standpunt in ontwikkeling.
En dat is mooi. Een veelheid aan opinies is welkom, elke tweet, ieder artikel en elk interview houdt het gesprek gaande.

What the Films?!

What the F?! viert al deze uiteenlopende visies en benaderingen. Het is een blik op de diversiteit van het feminisme van vandaag in een programma dat bol staat van premières, die misschien wel bewijzen dat 'nu' het moment is van het feminisme. De films die bijeen zijn gebracht in What the F?! geven elk, vanuit een unieke individuele benadering, een visie op de positie van vrouwen.
Van letterlijk strijden voor je rechten in de Zuid-Koreaanse protestfilm Cart, waarin een groep vrouwelijke supermarktmedewerkers het management verrast met hun vasthoudende acties, tot To the Editor of the Amateur Photographer, een impressionistische documentaire over een feministisch foto-instituut in Leeds - in veel opzichten een film over feminisme en activisme in de jaren zeventig en nu.
Ook biedt het programma coole popcultuur. In A Girl Walks Home Alone at Night waart een vampirella rond in het fictieve Iraanse ‘Bad Town’. Me quedo contigo draait de rollen om in de strijd der seksen en benadert geweld vanuit een confronterend oogpunt. Discussie gegarandeerd!
No Men Beyond This Point is een tongue in cheek-mockumentary, die een wereld beschrijft waarin de man met uitsterven wordt bedreigd. De wereld geregeerd door vrouwen ziet er een stuk beter uit, maar is het wel zo'n utopia, een wereld zonder mannen?
Documentairemaker Kim Longinotto verwierf al veel faam met haar feministische documentaires. Haar nieuwste film Dreamcatcher is een aangrijpende film over Brenda, die in Chicago tippelende vrouwen helpt en zelfvertrouwen geeft, dankzij haar energie, humor en bovenal haar eigen ervaring.
Het Dominicaanse Sand Dollars, een film die op een heel tedere manier naar vrouwen kijkt, vertelt over de relatie tussen twee vrouwen van heel verschillende klasse, leeftijd en achtergrond, en hoe hun afzonderlijke verlangens verstrikt raken met de liefde en genegenheid voor elkaar.
Nancy Andrews gooit het over een heel andere boeg met The Strange Eyes of Dr. Myes. Hier geen realistische of poëtische vertelling, maar een vrije en oorspronkelijke mix van invloeden, uiteenlopend van musical tot horror, in een verhaal over een wetenschapster die haar onderzoek niet opgeeft, ondanks dat ze door haar omgeving niet serieus wordt genomen. Ook het feministische fenomeen Pussy Riot is te zien in What the F?! In de documentaire Act and Punishment blikken de leden terug op hun spraakmakende performances en de rechtszaak die leidde tot hun veroordeling - intelligent, uitgesproken en tegendraads.
Veel intiemere rebellie is te zien in het Roemeense Self-Portrait of a Dutiful Daughter, waarin de 30-jarige Cristina in een persoonlijk en grappig portret op bescheiden schaal haar eigen weg vindt.

Het gaat om heel uiteenlopende films die elk op hun geheel eigen wijze iets vertellen over de positie van vrouwen. What the F?! is er niet om één antwoord te geven op de vraag ‘wat is feminisme’. Het wil juist een bijdrage leveren aan het feminismedebat door deze films, die verschillende uitgangspunten toejuichen én ter discussie stellen, naast elkaar te vertonen. Kortom, meer dan genoeg stof om het mee (on)eens te zijn!