Verhalen

Signals: Regained - Een inleiding door programmeur Edwin Carels

Ieder jaar weer zijn er veel filmmakers en kunstenaars die ervoor kiezen zich rechtstreeks bezig te houden met de beelden, geluiden, thema’s of teksten uit het rijke erfgoed van de cinema. Hun werken zijn allemaal nieuw, maar niet alleen maar ‘hedendaags’. Door het verleden in verbinding te brengen met het heden zorgen ze voor een specifieke filmische beleving.

Een typisch voorbeeld hiervan is de documentaire Trespassing Bergman, die ons meeneemt naar het afgelegen huis van wijlen Ingmar Bergman, waar een kamer blijkt te zijn waar hij allerlei curieuze VHS-banden kon bekijken. Uit de getuigenissen van menig belangrijke filmer ontstaat niet alleen een indirect, ‘onzichtbaar’ portret, maar ook een bespiegeling over wat de impact van een regisseur kan zijn op meerdere generaties filmmakers.

‘Regained’ houdt zich niet alleen bezig met de traditie van de verhalende speelfilm. Zo is er ook de langverwachte Europese première van Tiger Morse, een recentelijk gerestaureerd, door Andy Warhol zelf geschoten, experimenteel filmisch portret. En er zijn twee grote projecten die op unieke wijze amateurfilms een nieuw leven geven. Yaël André presenteert de wereldpremière van Quand je serai dictateur, een compilatie van super8-films. Door een zeer geïnspireerde commentaarstem veranderen de anonieme beelden in een heel persoonlijk, subjectief verhaal. Daarentegen vraagt Rick Prelinger het publiek in de zaal om zelf commentaar te leveren door middel van spontane opmerkingen tijdens de voorstelling, net zoals je thuis zou doen bij het bekijken van een amateurfilm.

De taal van de cinema wordt tegenwoordig ook gebruikt in allerlei contexten buiten die van de conventionele cinema. De tentoonstelling POST SCRIPT brengt zeven kunstenaars bijeen die belangwekkend nieuw werk hebben gemaakt door oudere, klassieke films opnieuw te bekijken, te monteren of anderszins te hergebruiken. De media die zij gebruiken, variëren van filmposter tot Photoshop-animatie en van langspeelplaat tot lichtbak. Dit herlezen van het verleden van de cinema wordt voortgezet in de tentoonstelling in PrintRoom, waar het uitgangspunt een videowerk kan zijn, het flipboekje van een kunstenaar of een pas uitgekomen studie naar verfilmde schilderijen in Hollywood-films.

Als de oogst van Regained dit jaar iets aantoont, is het wel dat ecologisch denken ook in filmische termen een van de meest avontuurlijke hedendaagse houdingen kan zijn.