Interviews

Shannon Murphy over Babyteeth

De afgelopen weken zat Shannon Murphy opgesloten in de montagekamer om seizoen drie van Killing Eve af te ronden. Woensdag was die klus eindelijk geklaard en reisde de Australische regisseur direct door naar Rotterdam. Daar prijkt haar speelfilmdebuut Babyteeth in de bovenste regionen van IFFR's publieksfavorieten.

In Babyteeth zien we tiener Milla Finlay met volle teugen van het leven genieten. Hetzelfde gaat haar ouders minder goed af: Milla lijdt aan een vergevorderde vorm van kanker. Ook hebben vader en moeder moeite met het nieuwe vriendje van dochterlief, de veel oudere drugsdealer Moses. Babyteeth is een tranentrekker, maar wel een zoals alleen Shannon Murphy die kan maken: tragikomisch, sprankelend en bij vlagen absurd.

Je hebt al een hele rits toneelstukken en tv-producties achter de rug. Met zoveel ervaring is zo'n filmdebuut regisseren vast niet een hele grote uitdaging?
“Nou, heel eng was het niet. Op een set staan vind ik relaxed. Met acteurs werken? Appeltje-eitje. De meeste stress komt waarschijnlijk van de verwachtingen die mensen hebben van een eerste film. Dat gevoel dat iedereen naar je kijkt.” Lachend: “Bij een tweede film zal dat alleen maar erger zijn. Dan wil iedereen weten of het een toevalstreffer was of niet.”

Met Babyteeth leg je de lat voor die tweede film wel aardig hoog. Je debuut scoort bij het publiek. Komt dat onverwacht?
“Je weet als filmmaker op de set of in de montagekamer heus al wel of iets goed is, of dat het niet werkt. Tijdens het maken denk ik niet aan het publiek, want dan ben ík het publiek. Is de film af, dan wil je uiteraard wat meer mensen bereiken – maar je moet vooral trots zijn op wat je hebt gemaakt, op je gevoel vertrouwen en hopen dat zich dat uitbetaalt. Een film maken is een delicaat proces van allerlei verschillende elementen die samen moeten komen. Is de balans goed, dan voel je dat. En dat voelt fantastisch, overweldigend.”

De film vertelt een redelijk simpel verhaal, maar laat zich niet simpel omschrijven. In cinemaland heet een film als Babyteeth al snel 'quirky', eigenzinnig.
“Ik weet het. Het reduceert wat het in werkelijk is, want ‘quirky’ betekent ook vaak ‘schattig’. Wat mij in het scenario aantrok, is dat het voelde als iets anders dan anders. Het is een inktzwart, grappig en ook emotioneel verslag van het einde van iemands leven. Lekker rommelig. Maar zodra je het verhaal gaat omschrijven, klinkt het dramatisch. Daarom vermijd ik ook liever termen als 'verschrikkelijke ziekte'. De scenarioschrijver vatte het mooi samen: het is een verhaal over hoe goed het is om nog niet dood te zijn. Dát is de toon van de film. Zelf probeer ik ook naar voren te brengen dat de film over meer gaat dan alleen de dochter. Het is een complex gezinsdrama over verslaving. Of het nu om de zelfmedicatie van de een gaat, om de kankermedicijnen van Milla of de veelkoppige drugsverslaving van haar vriendje."

Babyteeth was in eerste instantie een toneelstuk. Wat is de truc om ervoor te zorgen dat het bij de vertaling naar film niet als een toneelstuk voelt?
“De schrijver van het toneelstuk, Rita Kaljenais, schreef ook het filmscenario. Van oorsprong is ze actrice. Ik denk dat de vertaling naar de meer intieme filmvorm daarom zo goed uitpakte. Ze kent als geen ander het verschil in acteren, in taalgebruik – van gedragen naar meer losjes – en van visuele stijl. De meeste toneelschrijvers kunnen geen fatsoenlijk filmscript schrijven. Rita is een van de weinigen die wél de spijker op zijn kop slaat met deze filmadaptatie. Er zijn ook best behoorlijke verschillen. Zo begon het toneelstuk met het einde van de film. En de hoofdstuktitels die je tussendoor ziet, haalde ik uit het oorspronkelijke toneelscript. Ze zorgen voor structuur en werken ook een beetje als Milla's innerlijke stem. Aan hoe de titels zich ontwikkelen zie je ook hoe zij verandert.”

De film is low budget. Is het niet vreemd dat je voor een aflevering van Killing Eve meer te besteden hebt?
“Het verbluffende – en dat is ook de reden dat zoveel filmmakers tegenwoordig voor televisie werken – is dat de budgetten vergelijkbaar zijn. Eén aflevering van een serie gaat gelijk op met de kosten van een hele speelfilm. Tv is daarnaast een uitgelezen kans om vlieguren te maken én het is leuk om steeds in een compleet andere wereld te worden losgelaten, want daar leer ik veel van. Ik wil dat mijn werk niet allemaal hetzelfde oogt. Maar ik wil ook weer een speelfilm draaien, ik hoop in 2021.”

Geschreven door Anton Damen

Photo in header: Shannon Murphy © Joke Schut