Verdieping

Peter van Bueren (1942 - 2020)

Geen enkele filmcriticus is door de jaren heen zo belangrijk geweest voor International Film Festival Rotterdam als Peter van Bueren. De markante Volkskrantredacteur die vorige week op 78-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam overleed was - en blijft naar alle waarschijnlijkheid - de enige ontvanger van een Tiger Lifetime Achievement Award. 

Toen Van Bueren in 1973 de overstap maakte van het katholieke dagblad De Tijd naar het toonaangevende de Volkskrant, was Huub Bals aanvankelijk bezorgd dat de kritische jonge filmjournalist zijn ontluikende festival - Film International - kapot zou schrijven. De beide mannen zouden in de daarop volgende jaren regelmatig met elkaar in de clinch liggen, maar hun relatie ontwikkelde zich veel constructiever: Van Bueren was degene die in de jaren tachtig ervoor zorgde dat de festivalbijlage naar zijn krant kwam. Dit was het begin van een nog altijd bestaande relatie tussen de Volkskrant en IFFR, waar onder andere de Volkskrantdag uit voortkomt.
De enthousiasmerende artikelen waarmee Van Bueren nieuwe regisseurs en onbekende filmculturen bij een groot publiek introduceerde, droegen in niet geringe mate bij aan de groeiende waardering voor IFFR in Nederland, ook na het plotselinge overlijden van Bals in 1988.

Hij schreef niet alleen over "Rotterdam", maar deed er ook publieke interviews, nam deel aan panels, was overal en altijd aanwezig en gaf latere directeuren gevraagd en ongevraagd advies. Oog in oog met beroemdheden en hotemetoten kon Van Bueren een onbevreesd provocateur zijn. Voor veel jonge regisseurs uit alle hoeken van de wereld was daarentegen een goedkeurend “not bad...” van zijn kant een bevestiging dat ze op de goede weg waren. Wel moesten ze - zoals iedereen die zijn mening wilde aanhoren - tegen een stootje kunnen.

Ook door het jaar volgde hij de activiteiten van IFFR op de voet. Zo trok hij in het kielzog van Simon Field (festivaldirecteur van 1996 tot 2005) eind jaren negentig naar het net opgerichte festival van Busan. Samen omarmden ze de nieuwe Koreaanse cinema. Voor Van Bueren werd het festival van Busan (destijds Pusan) een soort tweede vaderland, waar men zijn directe stijl, zijn scherpe cinefiele oordeel én zijn alcoholtolerantie op waarde kon schatten. 
Peter van Bueren kreeg de speciale Tiger Award in 2002 aan het einde van zijn actieve loopbaan als filmjournalist van de Volkskrant. Hij bleef als mentor en adviseur actief in de wereld waar hij zich thuis voelde: die van filmkritiek en festivals. In 2016, toen hij al ziek was, kwam hij voor het laatst naar zijn geliefde "Rotterdam": als lid van de Tiger Award-jury.