Verhalen

Met het oog op Marion Hänsel

Marion de schrijfster, regisseuse, actrice, koorddanseres, huismoeder, producente, zwemster, noem maar op. Marion de alleskunner.

Niet omdat ze een machtswellusteling is, maar simpelweg omdat ze houdt van de artistieke uitdaging. Ze wil zich wijden aan werk dat het dichtst bij haar ideeën blijft, zonder vervorming of verminking door dictaten van producenten die beter dan wie ook denken te weten wat ‘werkt’ in de bioscoop. De meeste andere gerenommeerde filmmakers van haar generatie in Wallonië zijn toevallig ook hun eigen producent (Jaco Van Dormael, de gebroeders Dardenne).

De eerste keer dat ik haar ontmoette, was Marion haar eerste film aan het voorbereiden, de korte film Equilibres. Ze had zichzelf in het diepe gegooid, net zoals de hoofdrolspeelster van haar film. Ook zijzelf kende geen twijfel, was bereid de strijd aan te gaan en op het slappe koord door de hel te lopen. Ik werd betoverd door haar karakter, haar charisma, haar kracht. Ik geef toe, als haar toenmalige advocaat, dat ik ook betoverd werd door haar charme, haar sensualiteit, haar ronde lachende gezicht, haar prachtige armen en haar ogen, die altijd op de ander gericht waren.

Equilibres, puur symbolisch. Een dunne lijn tussen twee werelden, die een heel oeuvre zou kenmerken dat nog vorm moest krijgen. De dunne lijn tussen leven en dood (Le lit), tussen raar en normaal, tussen kinderlijke onschuld en de trauma’s van de adolescentie (Les noces barbares), tussen waarheid en leugen (Il maestro), liefde en de beëindiging ervan (La tendresse).

Een Belgische kosmopoliet

Een andere dialoog die Marion levend heeft gehouden, is die tussen het beeld en het geschreven woord. Ze heeft vaak schrijvers als inspiratie gebruikt, van hoog niveau, zoals Dominique Rolin, Mario Soldati, Yann Queffélec, Damon Galgut, Nikos Kavvadias en J.M. Coetzee. Schrijvers uit alle delen van de wereld, omdat Marion niet op één plek kan blijven, in een hoekje van België. Net als Kuifje is ze een (vrij) spontane Belgische wier avonturen haar over de hele wereld brengen: Zuid-Afrika (DustThe Quarry), Hongkong (Between the Devil and the Deep Blue Sea), Italië (Il maestro), de Hoorn van Afrika (Si le vent soulève les sables), de Stille Oceaan (Noir océan) en Kroatië (En amont du fleuve).

  • Still: Dust

Een paradox: omdat ze is geboren in Marseille filmt ze graag water – het is een hoofdrolspeler in Between the Devil and the Deep Blue SeaNoir océanEn amont du fleuve en natuurlijk Il était un petit navire – maar ze is evenzeer gefascineerd door het zand, de woestijn en dorre landschappen (haar Afrikaanse films).

Taal doet er voor haar niet echt toe: ze gebruikt onder andere Frans, Engels en Afrikaanse talen in haar werk. Bizar genoeg hoor je alleen het Nederlands zelden (met uitzondering van haar prachtige filmmemoir Il était un petit navire). Immers, deze vrouw die is opgegroeid in Antwerpen en opgeleid in zowel Nederlands als Frans is een van de laatste filmmakers die durven te benadrukken dat ze Belgisch zijn – niet Waals of Vlaams, maar Belgisch (net als André Delvaux, de godfather van de moderne Belgische cinema die, net als Marion, een ‘bastaard’ was van de twee belangrijkste gemeenschappen in dit land).

Nog één opmerking over de scherpe blik waarmee Marion ons beziet, vol nieuwsgierigheid, verwachting, levendigheid, kracht. De blik van een avonturier, die niet alleen territoria verkent (zoals in haar filmografie), maar haar medemensen ook daadwerkelijk bestudeert. Mannen, vrouwen – ze wil ze leren kennen, begrijpen, bewonderen, verschillende levensinvullingen van mensen ontdekken, mensen die geobsedeerd zijn door hun binnenwereld, door waanzin, maar bovenal door passie. Dit maakt haar personages zo diepzinnig, zo menselijk, teder en gewelddadig, vaak tegenstrijdig en met allerlei verborgen littekens. En dat schetst ook een portret van Marion zelf!

Geschreven door Alain Berenboom. Alain Berenboom is een Belgische advocaat, romanschrijver en levenslange vriend van Marion Hänsel. In 1976 nam hij de verdediging op zich van Nagisa Oshima’s film Ai no korīda (L'empire des sens, Het rijk der zinnen). In 1984 schreef hij de eerste Belgische verhandeling over het auteursrecht en sindsdien is hij de grootste specialist op dit terrein.

Photo in header: Marion Hänsel