Interviews

Martin Zandvliet over Land of Mine

IFFR organiseert op 30 maart 2016 in 15 filmtheaters een speciale voorpremière van Land of Mine. Met dit aangrijpende oorlogsdrama viel regisseur Martin Zandvliet op IFFR maar liefst twee keer in de prijzen. Het publiek en de jongerenjury bekroonden deze bijzondere film, waarin jonge Duitsers in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog mijnen moeten ruimen aan de Deense kust in het hart, met de Warsteiner Publieksprijs en de MovieZone Award. En volgend jaar in Hollywood een Oscar?

Door Anton Damen

Hoeveel betekent een award voor jou als scenarist en regisseur?

"Het is altijd een fijn schouderklopje. De eerste vertoning van Land of Mine was zondagavond laat. De volgende dag kwam hij meteen op nummer een binnen in de top tien van publieksfavorieten, en hij bleef de hele week op die positie staan. Natuurlijk betekent dat wat. Zeker als het de stem van de kijker is, want juist die hoop je te raken. Bij een jurybeslissing kan de nodige politiek komen kijken, en weet je niet exact waarom je de prijs won. Het publiek liegt nooit, dus dat is de belangrijkste prijs die er te winnen is. Dat Land of Mine ook de prijs van de jongerenjury won, vind ik speciaal. Ik denk dat we jongeren gemakkelijk onderschatten en dat de film het bewijs is dat een geschiedenisles niet per se saai hoeft te zijn."

De film vertelt een zwarte maar zelden gelezen bladzijde uit de geschiedenisboeken.

"Van tevoren had ik mijn zinnen gezet op een verhaal over de Tweede Wereldoorlog. Ik wist dat er genoeg materiaal zou zijn dat nog niet uit den treure is verteld. Tijdens mijn research over het Deense korps stuitte ik op het gegeven dat op bevel van de Britten Duitse krijgsgevangen – veelal jonge jongens – de mijnen aan de Deense kust moesten ruimen. Ik ontdekte hoe hachelijk het werk was, hoeveel er stierven. Toen wist ik dat ik mijn verhaal had. Er is nauwelijks wat over geschreven, op een voetnoot hier of klein hoofdstukje daar na. Ik bezocht begraafplaatsen, ontdekte details zoals waar de rantsoenen uit bestonden en hoeveel mijnen er onschadelijk zijn gemaakt. Alle feiten en getallen dus. Maar daarna heb ik alle kunstgrepen toegepast die me als schrijver en regisseur tot beschikking staan. Van thriller, suspense en drama tot horrorelementen. Land of Mine is namelijk geen documentaire, maar een speelfilm. En als je tien euro betaalt voor een film, dan wil de kijker ook vermaakt worden. Heel mooi als het publiek er iets van leert en de interesse in geschiedenis wordt geprikkeld, maar ik maak ook films om mensen te raken en veranderen. Het is overigens een echt Deens verhaal, maar elk land en elke cultuur heeft verborgen zwarte bladzijdes waar de huidige generatie geen weet van heeft. Op IFFR kwam ik een Rotterdamse geschiedkundige tegen, die me wist te vertellen dat aan de Nederlandse kust zich destijds praktisch een identiek verhaal heeft afgespeeld."

Past Land of Mine daarmee nog in het hokje van de oorlogsfilm?

"Tja, dat weet ik niet. Op een bepaalde manier is het een oorlogsfilm. Want wat is dat? Oorlog is ook wat er gebeurd nádat de vrede is ondertekend. Land of Mine vertelt de nasleep. En voor de jonge Duitsers in de films is hun oorlog nog niet voorbij. Geen traditionele oorlogsfilm dus, maar eentje die drama en thriller mixt."

De film was een hit op IFFR. Hoe ziet het leven na het festival eruit?

"We prijzen ons gelukkig dat de film gekocht is door distributeurs over de hele wereld. Hij gaat in de Nederlandse bioscopen draaien, maar ook in Frankrijk, België, Groot-Brittannië, Italië, Japan en Amerika. Daar brengt Sony Pictures Classic de film uit. Ze hebben grote verwachtingen, want ze hopen dat Land of Mine bij de Oscar-uitreiking van volgend jaar zit met een nominatie voor Beste Buitenlandse film. Als regisseur ben en blijf je lang bij een film betrokken. Ik schat dat ik met Land of Mine een jaar of vijf bezig was. In Rotterdam raakte ik in gesprek met een festivalvrijwilliger. Ik vroeg hem wat hij in het dagelijkse leven deed en hij vertelde me dat hij net klaar was met zijn studie medicijnen. Het had hem zes jaar gekost om arts te worden. Shit, in plaats van deze film te maken had ik dokter kunnen zijn, bijna."

Land of Mine is vanaf 31 maart in Nederlandse bioscopen te zien. Op 30 maart organiseert IFFR i.s.m. distributeur Paradiso Films een speciale voorpremière. Lees er hier meer over.