Interviews

Lisa Brühlmann over Blue My Mind

Over Blue My Mind kun je niet praten zonder spoilers. Wees gewaarschuwd. Maar als regisseur Lisa Brühlmann helemáál niet uitlegt waar haar bijzondere debuut over gaat, krijgt ze nooit het goede publiek naar de bioscoop. Haar film past nu eenmaal – net als haar hoofdpersoon – niet in een hokje.

  • Still uit Blue My Mind

  • Still uit Blue My Mind

  • Still uit Blue My Mind

  • Still uit Blue My Mind

  • Still uit Blue My Mind

  • Still uit Blue My Mind

Voor wie is deze film – en hoe krijg je die mensen ernaartoe? Een standaardvraag, zeker voor marketingmensen, maar bij Blue My Mind zijn de antwoorden lastig te geven. De film schurkt tegen verschillende genres aan. “Een coming-of-age fantasy-drama”, noemt debuterend regisseur Lisa Brühlmann het zelf en, goed, na enig aandringen mag er van haar ‘met horrorelementen’ aan toegevoegd worden.

Maar lastiger nog zijn, in dit geval, de spoilers. Juist omdat de film zo’n bijzonder dier is, kun je er bijna niet over praten – laat staan een interview doen – zonder iets te verklappen. De film is zeer de moeite waard, laat dat duidelijk zijn, zeker voor een debuut. Dus wie avontuurlijk is ingesteld, in de gelegenheid is Blue My Mind te zien en liever helemaal niks weet, kan beter nu stoppen met lezen. En ook de trailer niet bekijken, want die verklapt ook al te veel.

Waarom zit de belangrijkste plotontwikkeling in de trailer?
“Dat is maar een heel kort beeld, aan het einde. Drie frames ofzo, niet eens een seconde. Maar ook daarover hebben we al lang gediscussieerd. Het probleem was dat het publiek anders zou denken dat het alleen gaat over een getroebleerd pubermeisje dat zelfmoord wil plegen. En dan ga je er misschien niet heen. Daarom wilden we het publiek een beetje prikkelen. Maar goed, misschien is het inderdaad een spoiler.”

We moeten hier op z’n minst zeggen dat haar lichaam grote veranderingen doormaakt en dat daar een fantasy-element bij komt kijken. Het deed me een beetje denken aan de tv-serie Buffy the Vampire Slayer, waarin de innerlijke veranderingen van pubers worden vertaald naar zichtbare fantasiewezens.
“Haha, dat is een leuke associatie! Maar ik heb daar zelf nooit een hele aflevering van gezien.”

Uw film doet onvermijdelijk ook denken aan Raw (2016) van Julia Ducournau.
“Ja, dat hadden meerdere mensen mij al gezegd. Maar in de productieperiode heb ik bewust een half jaar lang geen enkele andere film gekeken, om niet beïnvloed te worden. Raw heb ik vorige week eindelijk gezien. Ook omdat ik gehoord had hoe goed hij was. En nu zie ik ook wel overeenkomsten ja. Zoals wanneer ze rauw vlees gaat eten. Toen dacht ik wel even: ah, shit!”

Ik denk soms dat verhalen rondzweven door het universum, wachtend op het goede moment om verteld te worden.” – Lisa Brühlmann

Er lijkt een vergelijkbare motor in het verhaal te zitten.
“Ik denk soms dat verhalen rondzweven door het universum, wachtend op het goede moment om verteld te worden. Dus misschien was de tijd er rijp voor. Maar dat kun je eigenlijk pas achteraf zeggen. Misschien dat we over een paar jaar terugkijken en denken: oh, er was toen een hele golf van dat soort films.”

In de cinema wordt het vrouwelijk lichaam vaak door en voor mannen bekeken. Dan is het op zich feministisch om te zeggen: in mijn film mag je nu eens je kleren aanhouden. Maar films als Blue My Mind en Raw gaan eigenlijk een stap verder: ze nemen óók het vrouwelijk lichaam onder de loep, maar dan met een vrouwelijke blik.
“Voor mij was het belangrijk dat je alles volgt vanuit het perspectief van de hoofdpersoon. We beleven alles via haar; als publiek weet je nooit meer dan zij. En dan moet je natuurlijk een sterke hoofdpersoon hebben. Luna Wedler is een geweldige actrice. Ze kan kwetsbaar en fragiel overkomen, maar daaronder zie je ook haar kracht. Ze heeft een prachtig gezicht, maar er zit ook iets wilds in. Zoals hoe ze haar tanden houdt, dat geeft haar iets dierlijks.”

Het bijzondere vind ik, dat u het lichaam niet als lustobject bekijkt maar als mechaniek, als een organisme dat verandert, stukgaat en zich onttrekt aan de controle van de eigenaar. Zoals David Cronenberg dat doet.
“Zoals in The Fly.

Precies. Is body horror, zoals zijn films worden genoemd, een term waar u zich goed bij voelt?
“Ja, waarom niet. Het is een interessante gedachte. Ik was daar van tevoren niet bewust mee bezig, maar achteraf vind ik het wel een passende omschrijving. Maar zo horror is mijn film toch niet? Raw is een stuk extremer. En toch zeggen mensen tegen mij: oh, wat heftig, jouw film!”

Het lastige is dat horrorfilms vaak een specifiek publiek trekken. Het gewone arthousepubliek dat geïnteresseerd is in een coming-of-age-drama, schrikt vaak van een paar horrorelementen.
“Daarom hadden we ook het gevoel dat we iets moesten zeggen over de richting die mijn film op gaat. Om het goede publiek ervoor te vinden.”

De hoofdpersoon in uw film is vijftien. Zijn pubers, die zelf sterke lichamelijke veranderingen doormaken, uw doelgroep?
“Nou, die zijn misschien toch een beetje jong, voor deze film. Misschien is ie bedoeld voor een iets ouder publiek.”

En als we zeggen: vijftien jaar en ouder?
“Ja, dat kan denk ik wel. Vijftien en ouder. Ook al zijn sommige scènes denk ik dan nog steeds heftig.” 

Maar zij zullen het gedrag van het meisje misschien het beste begrijpen.
“Ja, haar gedrag is op die leeftijd heel gebruikelijk. Weten dat je aan het veranderen bent en tegelijkertijd alle problemen het liefst wegdrukken. Je weet het wel, maar je wil het niet. Ze schaamt zich en ze is bang voor de veranderingen van haar lichaam. Ze vertrouwt het niet. Maar ze wil ook normaal doen, of wat ze zich daarbij voorstelt. Dus heeft ze seks, maar houdt ze wel haar sokken en shirt aan.”

Met als aardig bijeffect dat we nu eens naakte mannen zien zonder naakte vrouw.
“Haha! Ja, dat is weer eens iets anders.”

Blue My Mind beleefde in 2018 zijn Nederlandse première op IFFR en werd vertoond in IFFR Live.