Interviews

Juliano Dornelles over Bacurau

Bacurau lijkt aanvankelijk een sociaal realistisch drama, maar uiteindelijk gaan alle remmen los en eindigt de film in een bloedbad. Het sciencefictionproject van Juliano Dornelles en Kleber Mendonça Filho is een dikke middelvinger naar de politieke machthebbers in Brazilië.

“Kleber en ik zijn dol op genrefilms”, vertelt Dornelles. “Zoals George Romero en John Carpenter met hun zombie- en horrorfilms lieten zien, kun je hele serieuze zaken die in de maatschappij spelen behandelen. Een goede genrefilm is leuk, zet je aan het denken en blijft een paar dagen hangen. Onze intentie was om een film te maken die nog weken, maanden, jaren – je hele leven lang! – door je hoofd spookt. Of ons werk te vergelijken is met dat van Quentin Tarantino? We putten inspiratie uit dezelfde films, maar Bacurau is wezenlijk anders. Het is een eerlijke film over Braziliaanse issues. Het hedendaagse Brazilië is een goede voedingsbodem voor dystopische, bizarre verhalen.” 

Absoluut een vruchtbare voedingsbodem: Bacurau is een kaskraker in jullie thuisland.
“Het is uitgegroeid tot een cultureel fenomeen. Na 22 weken draait hij nog steeds in de Braziliaanse bioscopen. We hebben al 720.000 bezoekers getrokken, wat ongehoord is voor een onafhankelijke film. Mensen smeken om spin-offs, sequels en prequels – zelfs om speelgoedpoppetjes. Het is waanzinnig. Toen de film een maand uit was, werd hij ontdekt door rechtse figuren en begonnen zij erover te schrijven. Voor ons was dat alleen maar geweldig; normaliter maak je een film en schrijven alleen filmcritici erover.”

Stiekem gaat sciencefiction nooit over de toekomst of werelden ver, ver van hier, maar over het hier en nu. Bacurau is daar een mooi voorbeeld van.
“Yeah. We hoeven alleen vijf woordjes aan het begin van de film te plakken: ‘een paar jaar van nu’ – het goedkoopste visuele effect dat er bestaat. Het geeft het publiek het gevoel dat ze naar een plek worden getransporteerd die zogenaamd heel anders is dan hun eigen wereld. Een heel effectieve truc.”

En dan gaan alle stoppen los.
“Daar maakten we ons wel zorgen over: haakt het publiek niet af wanneer ze de eerste drone zien vliegen in de vorm van een ouderwetse ufo? Maar dat bleek niet het geval. We kregen wel wat klachten over de hoeveelheid geweld en gore, vooral van oude vrouwtjes [lacht]. Op een filmfestival krijg je die reactie niet, want daar zit een heel ander publiek in de zaal. Een publiek dat juist hunkert naar iets nieuws, een publiek dat verrast wil worden.”

Is het gevaarlijker geworden om films te maken in Brazilië?
“Jair Bolsonaro was nog een grap toen we tien jaar terug begonnen met het schrijven van Bacurau. We zijn bewust onder de radar gebleven, zodat we de film zonder al te veel bombarie konden uitbrengen. Dat deden we om sabotage van bovenaf te voorkomen. Volgens mij zijn we daarin geslaagd. Vanwege het protest van Kleber in Cannes in 2016 met Aquarius [op de rode loper liepen cast en crew rond met uitgeprinte leuzen als ‘Brazilië is geen democratie’, red.] was financiering krijgen een nachtmerrie. Het is voor hem haast onmogelijk om films gesubsidieerd te krijgen. Voor iedereen trouwens. Op zijn eerste dag als president schafte Jair Bolsonaro lachend het ministerie van cultuur af.”

Net als de pilletjes die de personages in Bacurau slikken om moed of kracht te verzamelen, geeft jullie film mensen ook hoop en energie.
“Fascisten willen dat je droevig en depri bent. Als je lacht, als je lekker in je vel zit, dan is dat slecht voor hen. Daarom moet je waar dan ook de kracht vandaan zien te halen om een brede grijns op je gezicht te toveren. Een lach is een prachtig en krachtig wapen.”

Geschreven door Anton Damen

Photo in header: Juliano Dornelles © Tomas Mustaers