Ga op muzikale roadtrip met American Honey


Het verhaal van American Honey begint met een toevallige ontmoeting. De tiener Star, op pad met twee oppaskinderen, zoekt een lift als ze een wit bestelbusje met een groep ruige types de parkeerplaats van Kmart op ziet rijden. Voorin zit een jongen (Jake, gespeeld door Shia LaBeouf, met een gevlochten rattenstaart in zijn haar en een piercing in zijn wenkbrauw) die haar aandacht trekt. Geïntrigeerd volgt ze het groepje de supermarkt in, waar ze oogcontact maakt met de brutale en charmante Jake - en haar tong naar hem uitsteekt. Het begin van een romance, dat is duidelijk.

American Honey

Op de achtergrond klinkt een nummer van Rihanna, waar Jake en de anderen midden in de winkel op gaan dansen. Hij springt op een toonbank en wordt door de security naar buiten gejaagd. ‘We found love in a hopeless place’, zingt Rihanna. Het nummer is zorgvuldig uitgekozen door regisseur Andrea Arnold, bekend van films als Fish Tank, Red Road en Wuthering Heights. We Found Love komt zelfs nog terug in een andere scène. “Dat liedje betekent veel voor mij persoonlijk”, vertelde de filmmaker in een interview. Ook in de rest van de film speelt de muziek - een opwindende mix van hiphop, R&B, country, pop en indierock - een belangrijke rol.

Het stelletje ongeregeld waar Star zich de dag na haar ontmoeting met Jake bij aansluit, blijkt een mag crew te zijn, die door het Amerikaanse Midwesten trekt. Ze verkopen tijdschriftabonnementen deur aan deur om wat geld binnen te harken. Een goed verhaal helpt daarbij: de meeste mensen lijken niet eens te verwachten dat ze daadwerkelijk tijdschriften opgestuurd krijgen, maar betalen toch.

De film zit vol met songs die mede het verhaal vertellen van een groep ontheemde tieners en twintigers die met elkaar optrekken en geld verdienen. De rapsongs waar ze naar luisteren gaan over seks, drugs en - heel vaak - over geld. Zoals het aanstekelijke Choices (Yup) van rapper E-40, waarbij de crew het telkens herhaalde nope en yup meeschreeuwt: ‘You a loser? Nope! Winner? Yup! Starvin’? Nope! Dinner? Yup!’ Op een onnadrukkelijke manier herinnert het aan de armoedige achtergrond van de jonge bladenverkopers. En het maakt duidelijk hoeveel lol ze vaak met elkaar hebben.

Bijzonder aan American Honey is dat de muziek er niet later in is gemixt, maar altijd in de scène zelf te horen is. Het zijn songs waar de mag crew naar luistert in de auto of bij een kampvuur. Arnold moest van tevoren zeker weten welke nummers ze ging gebruiken, omdat ze niet achteraf de muziek kon vervangen. Dan zou ze de hele scène moeten schrappen of opnieuw draaien. Ze moest dus ook vóór het filmen toestemming hebben om de liedjes te gebruiken. Zo schreef ze onder meer een persoonlijke brief aan Rihanna, waarin ze uitlegde waarom ze We Found Love zo graag in de film wilde. “Ik weet niet of die brief wat uitmaakte, maar we mochten het nummer gebruiken”, aldus Arnold.

Naast de kraker van Rihanna vallen een paar minder bekende nummers op. Zoals de melodieuze brok adrenaline Recharge & Revolt van het Deense duo The Raveonettes, dat de perfecte soundtrack vormt bij een scène waarin Star en Jake op het dak van het rijdende personenbusje zitten. Of het gevoelige Fade into You van Mazzy Star, tijdens een autorit in een gestolen cabriolet waarbij de zomerse wind door Stars dreadlocks waait. Het vormt het even romantische als breekbare hart van de film.

De titel van de film is ook ontleend aan een liedje: American Honey van countrygroep Lady Antebellum. Als Krystal, de leider van de crew, hoort dat Star uit Texas komt, zegt ze: ‘Dus je bent een Southern girl. Een American honey, zoals ik. Ken je die song?’ Star kent het nog niet. Aan het einde van de film staat het op in de bus en zingt iedereen het bitterzoete liedje mee, dat deze jonge Amerikanen verbindt met zijn mengeling van verloren onschuld, heimwee en hoop.

Door Sietse Meijer

Eerder op IFFR 2017, nu in de bioscoop bij jou in buurt. Bekijk alle IFFR-films die nu of zeer binnenkort op het witte doek te zien zijn hier