Nieuws

Countdown IFFR XL (2011) 1: IFFR: XL Festival

Na 39 dagen terugblikken en met nog maar een dag te gaan voor de veertigste editie van het International Film Festival Rotterdam losbarst, is het tijd om de voeten stevig in het heden te planten én de blik op de toekomst te richten. Een bijdrage van festivaldirecteur Rutger Wolfson. 

Het International Film Festival Rotterdam bestaat veertig jaar - een mijlpaal. Huub Bals (1937-1988), de man die het festival destijds oprichtte, komt in zijn biografie Que le tigre danse naar voren als iemand die in zijn hart geloofde dat film de wereld kon veranderen, maar die simpelweg te nuchter was om dat hardop te zeggen. Het boek geeft een smakelijk beeld van de tomeloze inzet van Bals en zijn team, en de onstuimige ontwikkeling van het festival, dat zeker in het begin maar al te vaak langs de rand van de afgrond moest balanceren. Wat vooral opvalt, als je over die begindagen leest, is dat het festival altijd trouw is gebleven aan zijn eigen artistieke uitgangspunten; het programma nu is nog even compromisloos en toegewijd aan bijzondere, onafhankelijke artistieke cinema als toen.

Het belangrijkste verschil met de beginjaren is de schaal. Het festival is met honderdduizenden bezoekers per jaar uitgegroeid tot een van de meest toonaangevende internationale filmfestivals en tot het grootste publieksevenement van Nederland.

Een hardnekkig vooroordeel luidt dat grootschaligheid per definitie hand in hand gaat met oppervlakkigheid. Met name de massamedia en de politiek lijken te geloven dat ‘you need to dumb down, in order to scale up’. Om meer kijkers, lezers en/of kiezers te bereiken, wordt de knieval maar al te graag gemaakt met nog meer oppervlakkigheid tot gevolg. Zelfs in de culturele sector gaat men er al te gemakkelijk vanuit dat grootschaligheid en diepgang elkaar uitsluiten. Bestaan er dan museale 'block busters' zonder grote namen, staan grote festivals niet altijd voor showbusiness en star power?

Omgekeerd is het vooroordeel even hardnekkig, want diepgang moet per definitie kleinschalig zijn. Dit festival vormt het bewijs dat diepgang en grootschaligheid wel degelijk samengaan. Het IFFR is in die veertig jaar uitgegroeid tot een belangrijk platform voor talent, dat filmmakers van over de gehele wereld allerlei vormen van ondersteuning biedt. Hieraan heeft het festival niet alleen zijn grote internationale reputatie te danken, het is ook precies de reden waarom het trouwe publiek elk jaar in zulke groten getale het festival bezoekt. Het IFFR-publiek is namelijk heel nieuwsgierig naar originele en ongewone films, naar onbekend talent - het staat open voor filmgerelateerde kunst, en vooral voor de vragen, onderwerpen en oeuvres die het festival wil agenderen. Kortom, voor alles waarin een groot publiek niet geïnteresseerd zou zijn.

En dat is in de huidige tijdgeest uiterst relevant. XL in het beeldmerk van deze festivaleditie slaat niet alleen op ons veertigjarig jubileum (XL = 40 in Romeinse cijfers) en op de veertig extra festivallocaties van het jubileumprogramma, het wil vooral uitdrukking geven aan de gedachte dat schaal en diepgang wel degelijk kunnen samengaan. Sterker nog, om oppervlakkigheid in de massamedia, politiek en zelfs cultuur werkelijk te lijf te gaan, is diepgang alleen niet voldoende, maar is ook grootschaligheid essentieel. Als dat lukt, moet het mogelijk zijn alsnog met kunst de wereld te veranderen.

Namens Managing Director Janneke Staarink en de festivalstaf wens ik u een fantastische 40ste editie van het International Film Festival Rotterdam.

Tot slot vieren wij ons 40-jarig jubileum uiteraard niet zonder onze steun te verlenen aan de moedige, weerbarstige makers die voor twintig jaar het zwijgen wordt opgelegd: de Iraanse filmmaker Jafar Panahi en producent Mohammad Rassoulof.

Rutger Wolfson, januari 2011

Rutger Wolfson
(foto: Daniel Baggerman)

Deze tekst is gepubliceerd als introductie in de Catalogus 2011 van het International Film Festival Rotterdam.

 

Lees meer

Bekijk alle Countdown IFFR XL 2011