16 februari in de bioscoop: Réparer les vivants


De fantastische openingsscènes moesten direct de toon zetten van Réparer les vivants, vertelt de Franse regisseur Katell Quillévéré. Het zit er allemaal in: liefde en gevaar, de vitaliteit van het menselijk lichaam, meegesleurd worden door het leven en de confrontatie met sterfelijkheid. " Surfen heeft altijd te maken met de dood." 

Door Kees Driessen

Een jongen klimt in alle vroegte uit het slaapkamerraam van zijn vriendinnetje, springt op de fiets, treft zwijgend een vriend op een skateboard, rijdt samen met hem en de camera in een vloeiende beweging verder, naar het busje van een derde vriend met wie ze naar zee rijden, de golven induiken, surfen, plezier hebben, leven – de jongen nog vol van de liefde voor het vriendinnetje, voor het leven, het loopt allemaal in elkaar over.

En dan, soezend in het busje terug naar huis, ontspannen, gelukkig, vallen twee vrienden tegen elkaar in slaap. Wij kijken door de ogen van de derde, de bestuurder, en ervaren hoe die langzaam in slaap valt doordat vagelijk, in een halfdroom, de weg voor hem verandert in water en een enorme golf over de horizon komt aanrollen. Een overweldigend gevoel.

Dan een klap. Een ongeluk. De jongen is dood. De rest van de film (met acteurs als Bouli Lanners, Tahar Rahim en Emmanuelle Seigner) gaat over de ver uitwaaierende effecten als een tienerjongen vol leven en liefde in één klap verandert in een potentiële orgaandonor.

Wat was het idee achter deze geweldige openingsscènes?
"Over het begin van mijn films denk ik altijd lang na. Ik wil direct de goede toon zetten. Réparer les vivants begint, net als de roman waarop hij is gebaseerd, met een jongen die weggaat bij zijn geliefde om te gaan surfen, zijn grote passie. Het is belangrijk dat die scènes extreem levendig aanvoelen, zodat je later, als de film vragen gaat stellen over de dood, het gevoel houdt dat je aan de kant van de levenden staat." 

Waarom koos u voor surfen?
"Omdat ik de kijker zo ook meteen kan onderdompelen in het gevoel van gevaar. Surfen heeft altijd te maken met de dood. Als je met echte surfers spreekt, vertelt iedereen je over die keer dat ie bijna verdronken is of werd meegesleurd in een draaikolk en niet meer kon ademen en probeerde te zwemmen maar niks kon doen en niet wist wanneer ie er weer uit zou komen. Surfen is niet zozeer een sport, maar een geestesgesteldheid."

 

Blijft de jongen daarom extra lang onder water?
"Precies. Surfen is een zintuiglijke ervaring en de zee wordt hier bijna een metafoor, iets heel moederlijks, als een buik, nietwaar? Het heeft ook te maken met het idee dat het leven uiteindelijk weer boven komt. Leven komt uit het water, mer [zee] klinkt ook als m-è-r-e [moeder]. Maar het water kan hem ook doden, dat wil zeggen: leven en dood zitten allebei al in deze beginscènes. Die onderwaterscène lijkt ook bijna een visioen, een voorgevoel van de dood. Daarom laat ik het water terugkeren op de weg, als ze het ongeluk krijgen."

Een ongeluk zoals we dat nog nooit hebben gezien.
"Er zijn zo veel auto-ongelukken in de cinema... Wij wilden iets anders doen. Mijn scenarist had het idee van de golf, die op een volstrekt natuurlijke en tegelijkertijd onmogelijke manier verschijnt op de weg. Ik wilde het laten zien vanuit degene die inslaapt. En die dus niet weet dat ie inslaapt. En dan, in zijn slaap, die golf ziet komen, voordat ze met een klap terugkeren in de werkelijkheid."

  • 16 februari in de bioscoop: Réparer les vivants
  • 16 februari in de bioscoop: Réparer les vivants
  • 16 februari in de bioscoop: Réparer les vivants

U film deed me ook denken aan water waar je een steen in gooit. Omdat de donorvraag steeds meer mensen raakt, in steeds wijdere cirkels. De ouders en vriendin, de artsen en orgaandonororganisatie, en een mogelijke ontvanger ergens in Europa.
"Dat is geweldig dat u het zo zegt. Het gevoel van die groter wordende cirkels van golven is exact wat ik probeerde over te dragen."

U toont uitgebreid hoe de Europese orgaandonororganisatie functioneert.
"Omdat het me fascineert. Een orgaandonatie raakt zo veel mensen, in alle lagen van de samenleving. Door alle stappen te laten zien toon je hoe groot dat wetenschappelijke en sociale avontuur is. Net als de solidariteit waarop de gift en transplantatie van organen is gebaseerd. Als je dat donoragentschap binnengaat en je ziet dat whiteboard met de lijst donoren en ontvangers, en je ziet opeens hoe de dood van mensen effect heeft op het leven van anderen, binnen 24 uur... dat bord bestaat echt! Elke dag, elk uur, worden doden ingeschreven en levenden uitgeveegd. Dat is hallucinerend."

Réparer les vivants beleefde zijn Nederlandse première op het IFFR en draait vanaf 16 februari 2017 in de landelijke bioscopen.