Een film zo afgemeten als zijn titel. Een datum en een jaartal lijken overbodig. Iedereen in Roemenië weet wat op dit precieze tijdstip begon. Wij zouden misschien toch ter herinnering ook het jaartal willen weten, maar binnen het kader van de film zou dat een volstrekte overbodigheid zijn. Buiten de film kan gezegd worden dat in 1989, op 22 december, om precies 12:08 uur, dictator Ceaucescu zijn presidentiële paleis ontvluchtte.
De film geeft een geestig, soms melig maar ook scherp portret van de omverwerping van Ceaucescu en zijn gehate Securitateregime, vanuit lokaal perspectief. De maker durfde het aan om een saaie provinciaalse tv-talkshow in al zijn onverbiddelijke saaiheid te laten zien. En in al zijn lengte. En met zijn onthutsende waarheid dat de revolutie geheel aan dit stadje voorbij schijnt te zijn gegaan. De keuze voor de vorm van een bijna amateuristische talkshow voor deze film is even eenvoudig als briljant.
De talkshowpresentator heeft met de nodige moeite twee mensen bereid gevonden om op de herdenkingsdag, zestien jaar later, te praten over hoe de revolutie hun woonplaats bereikte (of niet bereikte). De gasten worden al snel tot de orde geroepen door inbellende kijkers, die iedereen de kans ontnemen zich heldhaftiger voor te doen dan in werkelijkheid het geval was. Haast laconiek, deze film. Simpel, ogenschijnlijk. Maar historisch-politiek gezien zo scherp als een scheermes. (GjZ)

Originele titel
A fost sau n-a fost?
Filmmaker
Corneliu Porumboiu
Productieland(en)
Roemenië
Productiejaar
2006
Medium/Formaat
35mm
Lengte
89’
Taal
Roemeens
Producent
Corneliu Porumboiu
Productiebedrijf
42 km Film
Sales
Coproduction Office (oud)
Scenario
Corneliu Porumboiu
Camera
George Dascalescu, Marius Panduru
Editor
Roxana Szel
Production Design
Daniel Raduta
Sound Design
Alex Dragomir, Sebastian Zsemlye
Muziek
Rotaria
Cast
Mircea Andreescu, Teo Corban
Website
http://42kmfilm.ro/films/12-08.html