Cinema Regained

Programma IFFR 2004

In 'Cinema Regained'

Het bezoek

Het bezoek

In een verontrustend adynamische film bezoekt een meisje een huis waar al een jongen en een meisje aanwezig zijn. Na afloop gaan ze alledrie weg.tekst IFFR 1978:Een meisjes brengt een bezoek in een huis waar al een jongen en een meisje zijn. Het hele draaiboek, van begin tot einde, werd iedere dag een paar keer uitgevoerd. De personen en de filmers bewerktstelligen een context, die nooit een definitieve context werd. (Bijvoorbeeld: dit is een bezoek). Verschillend, maar met wezenlijke overeenkomsten, is het verband dat ontstaat tussen scherm en toeschouwer.

Frans van de Staak
  • 20'

  • Nederland

IFFR 2004

Frau Böhm

Frau Böhm

`Die Böhm', een fotografische samenwerking tussen de bevriende kunstenaars Katja Stuke en Oliver Sieber, is een project dat sinds september 1999 in de vorm van een magazine verschijnt. Het wordt ongeveer vier keer per jaar in Düsseldorf uitgegeven met telkens een ander overkoepelend onderwerp. Het fotoproject weerspiegelt de verschillen, maar ook de overeenkomsten tussen de beeldinteresse van de beide kunstenaars. Ze werken onafhankelijk van elkaar: de foto's van de een vormen een commentaar, een aanvulling of een nieuw interpretatiekader voor de foto's van de ander. Voor de aflevering 'Frau Böhm: Unser Film' zijn originele locaties van legendarische Hollywood-films opgezocht en gefotografeerd in hun huidige staat. Op zoek naar de fictie in het reële is bij sommige plekken het spectaculaire in de werkelijkheid nog amper terug te vinden; andere locaties zijn niet eens meer toegankelijk. Verwachtingen en associaties van de kijker die automatisch door deze plaatsen worden opgeroepen, worden op charmante wijze van vraagtekens voorzien.

Katja Stuke, Oliver Sieber
  • Duitsland

IFFR 2004

I Began to Wish .....

I Began to Wish .....

Julie Murray: `De zee zuigt het zaad terug de oceaan in, de bloemen vouwen als paraplu's in elkaar, scheuten trekken zich verschrikt terug in zaadjes die krimpen. De planten versnellen hun trilling en beven, om hen heen groeien glasscherven weer aan elkaar. Aardbeien en tomaten verbleken. De vader grijnst en houdt een bloem vast, en plotseling verandert zijn lach in iets vreselijk serieus. In een vreemd geconcentreerd ritueel gooien de vader en de zoon alle bloempotten omver; de bloemen worden te ruste gelegd. Op dit punt, het moment waarop hij denkt dat de planten tegen hem praten, wenst de zoon dat zijn vader hem had vermoord.'

Julie Murray
  • 5'

  • VS

IFFR 2004

Europese premiere

Living

Living

Man, vrouw en camera verhouden zich in grote spanning tot elkaar én de lege ruimte. Zwartjes' meesterwerk.tekst iffr 1992:Living is een demonstratie van het virtuoze camerawerk in de films van Zwartjes uit deze periode. Hij speelt in de film de hoofdrol maar bedient tegelijkertijd de camera die hij vanuit zijn hand op zichzelf richt. Zwartjes' techniek van het uit de hand filmen (zonder door de zoeker te kijken en in dit geval zonder erdoor te kùnnen kijken) in snelle, maar vloeiende bewegingen, bereikte hier zijn perfectie. Zwartjes: 'Ik was beresterk in die tijd'. De film is onderdeel van de serie Home Sweet Home, waarin de diverse vertrekken van een huis (Zwartjes' eigen toen nieuwe huis in Den Haag) werden verkend. Ook Zwartjes' vrouw Trix speelt in Living een rol.De film werd gedraaid met een extreme groothoeklens die de omgeving en de personen sterk vertekent. De laatsten bewegen zich gejaagd, rusteloos door het huis; de sfeer is die van een nachtmerrie. De tocht door het huis naar boven eindigt in het licht.

Frans Zwartjes
  • 15'

  • Nederland

IFFR 2004

My Personal Hitchcock

My Personal Hitchcock

Storyboards vatten met weinig beelden een complete film samen. Een opeenvolging van schijnbaar losse beelden wordt aan de hand van de fantasie en de ideeën van de kijker getransformeerd tot handeling. In haar werk `My Personal Hitchcock' combineert Katja Stuke stilstaande beelden uit verschillende films van Alfred Hitchcock tot een nieuw, persoonlijk storyboard. Door filmbeelden uit hun oorspronkelijke context los te maken, lukt het haar om een nieuwe interpretatieruimte creëren, ook al weten we waar de afbeeldingen vandaan komen. Zo creëert ze voor de toeschouwer de mogelijkheid om complexe, individuele verhalen te construeren, waarin we onze eigen denkbeelden en ideeën kunnen projecteren.

Katja Stuke
  • Duitsland

IFFR 2004

Roodkapje verteld door honderdzestig Nederlanders

Roodkapje verteld door honderdzestig Nederlanders

Bewoners van eenzelfde straat in Haarlem vertellen samen het sprookje uit de titel, in ieder vijftien woorden.Tekst iffr 1977:Deze film, die eind 1976 gereed kwam, sluit aan bij The Mutt uit 1967. In die laatse film was alleen de letterlijke tekst van een getypt draaiboek te zien. Het verhaal en geluid kon je lezen op het doek. In Roodkapje... is op een vergelijkbare manier met taal en beeld gewerkt. 160 mensen uit de Haarlemse straat, waar Kees Hin in zijn jeugd woonde, vertellen, gezeten in een comfortabele stoel, steeds 15 woorden van het door Schippers herschreven verhaal. Eén voor één. Soms moet iemand midden in een zin beginnen en midden in een zin eindigen. Het is alsof je de taal van iemand afpakt. Kinderen, mannen, vrouwen en bejaarden, iedereen vertelt een stukje 'Roodkapje', maar wat onwennig, omdat hij of zij niet precies weet waar de tekst in het verhaal hóórt. Kees Hin: "Ik probeer een verhaal op een andere manier te vertellen. Er worden te veel zekerheden verkondigd. Het ontdekken van nieuwe problemen en mogelijkheden en die in een sterke, extreme vorm gieten. Dat is het doel."

Kees Hin
  • 18'

  • Nederland

IFFR 2004

They Say

They Say

Michele Smith: `They Say bestaat uit twee rollen sterk gemonteerde (beeld voor beeld) en over elkaar gelegde 16mm-film. Daarna zijn ze verknipt met de korrelige en bekraste Griekse melodrama's van de videotheek. Ik gebruikte minder rollen 16mm-found footage en concentreerde me op een paar rollen. Dit gebruikte ik om te spelen met de narratieve structuur, op een manier die anders is dan mijn eerste werk, maar die er wel mee te maken heeft. Ik gebruikte aardig wat fragmenten van een kort fictiefilmpje over een jongen en een wild paard. Tegen het einde was ik het monteren zat en besloot ik alles in de tuin te zetten, met wat dozen vuilnis er bovenop. Daar zaten houtsnippers en konijnenkeutels in. Ik weet niet meer hoe lang ik het buiten heb laten staan -het had een paar keer geregend. Misschien een week. Daarna waste ik het met wasmiddel en heet water. Ik wil dat mijn films open zijn. De kijker maakt een versie van de film die zij zien door de manier waarop zij hem zien. Zowel op narratief/symbolisch/metaforisch niveau als op een visueel en structureel niveau. De snelle montage en het door elkaar weven van stukken verschillend materiaal creëert een tijd-ruimte waarin iedereen de beelden voor zichzelf moet combineren. Er is meer dan één manier om stilstaande beelden met elkaar te verbinden tot een illusie van beweging. Door het kijkgedrag aan te passen kan het werk anders ervaren worden.'

Michele Smith
  • 48'

  • VS

IFFR 2004

Tourniquette

Tourniquette

Statische landschapsfilm met steeds één enkele terugkerende actie.Tekst iffr 1992:Tourniquette is een bijzondere landschapsschildering in tijd en beweging. De makers gebruikten de in het Limburgse boerenland voorkomende tourniquetten, draaihekjes die wel doorgang bieden aan mensen maar het vee tegenhouden, als instrumenten bij het maken van de film. De toevallige plaats van de tourniquette (er werden negen verschillende hekjes voor de film gebruikt) bepaalde de panoramische blik. Bij elke tourniquette werd in de vier verschillende seizoenen een volledige rondgang gefilmd. Deze op een strikt formeel uitgangspunt gebaseerde werkwijze leverde desondanks een hoeveelheid materiaal op die even goed als documentaire is te beschouwen. Het geeft een beeld van de locatie onder verschillende omstandigheden en door de lange periodes tussen de opnamen geeft het terloops ook veranderingen in het landschap aan.Jochems en Hamelberg monteerden uit de talrijke panorama's die ze verzamelden een soort muzikale beeldcompositie, waarin ook het geluid een belangrijke rol speelt. De ijzeren draaihekjes gaven bij hun omwentelingen geluiden te horen die met zorg werden geregistreerd en in film verwerkt zijn. 'Elk draaihekje is anders, scheef of waterpas, stroef of vloeiend wendbaar, en klinkt in het beste geval als een complexe compositie hedendaagse muziek', aldus de makers. 'Er zijn enkele welluidende exemplaren, die aan het daarvoor gevoelige oor een rijkdom aan grond- en boventonen, scherp en hol aandoende klanken, in een orenschijnlijk willekeurige reeks verschaft'.De tourniquette zelf blijft overigens, zijnde het statief van de camera, buiten beeld.

Andras Hamelberg, Frederieke Jochems
  • 15'

  • Nederland

IFFR 2004

Ulrike Ottinger - Bild Archive

Ulrike Ottinger - Bild Archive

In nauwe samenwerking met Ulrike Ottinger stelde Catherine David van Witte de With voor het filmfestival Rotterdam een tentoonstelling samen van het fotografische werk van Ottinger. Sinds haar debuutfilm Laokoon & Sons in de vroege jaren zeventig is Ulrike Ottinger een unieke provocerende stem in de Duitse filmwereld geweest. Ze maakte meer dan vijftien films; zowel speelfilms, die worden gekenmerkt door een vernieuwend en expressionistisch gebruik van kostuums, decor en compositie, als experimentele documentaires. Daarnaast werkte zij voor het theater, fotografeerde, publiceerde verscheidene boeken en haar werk werd getoond in verschillende musea. Ottingers fotografische werk toont het uitgebreide visuele onderzoek dat voorafgaat aan het maken van haar films. Met ansichtkaarten, foto's en andere beelden stelt ze met zorg een 'plakboek' samen dat ze gebruikt als basis voor het script van haar films. Daarnaast fotografeert Ottinger vaak tijdens de filmopnames. Ook zijn er beelden te zien van fotosessies met vrienden en acteurs, portretten, reisfoto's en documentatie over haar reizen in Azië en Oost-Europa. In Witte de With worden de uitgebreide verzamelingen beeldmateriaal getoond in relatie tot vroege films als Superbia -The Pride (1986) en Usinimage (1987) en recenter werk als Southeast Passage (2002).

Ulrike Ottinger

IFFR 2004